Diyetisyenlik için NACE kodu nedir ?

Tolga

Yeni Üye
Forumlarda meslek grupları konuşulurken bazen erkeklerin daha stratejik, analitik ve çözüm odaklı; kadınların ise daha empatik, iletişimci ve ilişkisel olduğu gibi yorumlarla karşılaşıyorum. Bu ayrımı tamamen reddetmek yerine, bir meslektaşlık becerisi olarak ele almak, fakat bunu cinsiyete doğrudan bağlamamak daha sağlıklı olur.

Bir erkek diyetisyen son derece güçlü bir dinleyici olabilir. Bir kadın diyetisyen son derece analitik, sistematik ve veri odaklı çalışabilir. Aynı şekilde bunun tam tersi de mümkündür. Bireysel kişilik, eğitim, deneyim, mesleki kültür ve çalışma ortamı çoğu zaman cinsiyetten çok daha belirleyici olabilir.

Yine de burada iki yaklaşımın birlikte bulunmasının değerini göz ardı etmemek gerekir.

Stratejik yaklaşım; hedef belirleme, ölçülebilir sonuçlar oluşturma, laboratuvar değerlerini takip etme, beslenme planını yapılandırma ve gerektiğinde farklı sağlık profesyonelleriyle koordinasyon açısından değerlidir.

Empatik ve ilişkisel yaklaşım ise danışanın kendisini yargılanmadan ifade edebilmesi, başarısızlıklarının konuşulabilmesi, kültürel alışkanlıklarının anlaşılması ve uzun süreli davranış değişikliğinin desteklenmesi açısından önemlidir.

Aslında iyi bir diyetisyenin ihtiyacı olan şey “erkeklere özgü strateji” veya “kadınlara özgü empati” değil; strateji ile empatiyi aynı profesyonel yaklaşım içinde birleştirebilmektir.

2024 tarihli bir Academy of Nutrition and Dietetics pozisyon belgesi de kilo yönetiminde diyetisyenlerin müdahalelerini kişiselleştirmesini, ortak karar verme yaklaşımını kullanmasını ve kapsayıcı, şefkatli, danışan merkezli bir hizmet sunmasını vurguluyor.

NACE Kodu Seçerken En Çok Yapılan Hatalar

Bana göre en önemli hata, NACE kodunu meslek adıyla birebir eşleştirmek.

İkinci hata, yıllar önce yazılmış bir blog yazısını güncel resmi bilgi sanmak.

Üçüncü hata, şirketin gerçek faaliyet alanını dikkate almadan yalnızca “diyetisyen” kelimesini aratmak.

Dördüncü hata ise NACE kodunun vergi, ruhsat, sağlık mevzuatı veya mesleki yetki konularının tamamını tek başına çözdüğünü düşünmek.

Oysa NACE kodu esas olarak ekonomik faaliyetin sınıflandırılmasıyla ilgilidir. Mesleği icra etme yetkisi, işyeri açılış şartları, sağlık hizmetlerine ilişkin mevzuat, vergi yükümlülükleri ve çalışanların SGK açısından durumları ayrı konulardır.

Bu nedenle bir diyetisyen şahıs işletmesi açacaksa veya şirket kuracaksa “86.99.99'u yazdım, işlem tamamdır” şeklinde düşünmek doğru olmaz.

Özellikle işletmenin yanında eğitim, ürün satışı, online danışmanlık, gıda ticareti, spor hizmetleri veya başka faaliyetler de varsa ana faaliyet ile yardımcı faaliyetlerin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.

86.99.99 Kodunun Avantajı ve Sınırı

86.99.99'un avantajı, diyetisyenlik gibi tıp doktorluğu dışında yürütülen insan sağlığı faaliyetlerinin mevcut NACE sistemi içinde sınıflandırılmasına imkân vermesi.

Ancak kodun açıklamasının oldukça geniş olması aynı zamanda bir dezavantaj.

Çünkü “diğer insan sağlığı faaliyetleri” gibi geniş bir kategori, dışarıdan bakıldığında diyetisyenlik hizmetinin niteliğini yeterince ayrıntılı anlatmıyor. Bu nedenle yalnızca NACE koduna bakarak bir işletmenin gerçekten hangi hizmetleri verdiğini anlamak mümkün olmayabilir.

Burada NACE'nin amacını da doğru değerlendirmek gerekiyor. NACE bir kalite belgesi değildir. Bir işletmenin bilimsel olarak iyi hizmet verdiğini veya kötü hizmet verdiğini göstermez.

Bir diyetisyen 86.99.99 koduyla faaliyet gösterebilir ama bu, danışmanlığının bilimsel kalitesini otomatik olarak garanti etmez. Aynı şekilde farklı bir idari sınıflandırmanın bulunması da tek başına hizmetin kötü olduğu anlamına gelmez.

Mesleki kaliteyi eğitim, yetkinlik, kanıta dayalı uygulama, etik davranış, güncel bilimsel literatürün takibi, uygun yönlendirme ve danışan güvenliği belirler.

Online Diyetisyenlikte NACE Konusu Daha da İlginç Hale Geliyor

Son yıllarda danışmanlığın çevrim içi yürütülmesi bu konuyu daha da tartışmalı hale getirdi.

Diyetisyen danışanı hiç yüz yüze görmeden görüşme yapabiliyor, beslenme günlüğünü dijital ortamda inceleyebiliyor, takip formu gönderebiliyor ve görüntülü görüşmeyle danışmanlık sağlayabiliyor.

Fakat hizmetin dijital olması, faaliyetin sağlık hizmeti niteliğini otomatik olarak ortadan kaldırmıyor.

Burada esas soru “online mı, yüz yüze mi?” olmaktan ziyade “hangi faaliyet gerçekten yürütülüyor?” olmalı.

Kişiye özel beslenme danışmanlığı ile yalnızca genel beslenme bilgileri paylaşan bir internet sitesi aynı faaliyet değildir. Aynı şekilde diyetisyenlik hizmeti ile takviye edici gıda satışı veya ticari ürün pazarlaması da birbirinden ayrılmalıdır.

Bu ayrım hem tüketicinin korunması hem de işletmenin doğru şekilde sınıflandırılması açısından önem taşıyor.

Peki Bu Kod Konusunda En Güvenilir Yol Hangisi?

Benim yaklaşımım şu olurdu: Önce güncel NACE sürümünü kontrol eder, ardından faaliyet tanımını işletmenin gerçek hizmetleriyle karşılaştırırdım.

2026 itibarıyla TÜİK'in NACE Rev.2.1-Altılı ulusal sınıflamasını yayımlamış olması özellikle önemli.

Bunun yanında İstanbul Ticaret Odası'nın güncel kayıtları da pratik açıdan güçlü bir kontrol noktası oluşturuyor. Çünkü gerçek hayatta faaliyet gösteren diyetisyenlik ve beslenme danışmanlığı işletmelerinin 86.99.99 koduyla kaydedildiğine dair çok sayıda güncel örnek bulunuyor.

Dolayısıyla eski kaynaklarda görülen 86.90.90 koduyla güncel 86.99.99 kodunu birbirine karıştırmamak gerekiyor.

Yeni işletme açacak bir diyetisyen için en doğru yaklaşım, faaliyetinin kapsamını açıkça tanımlayıp güncel NACE karşılığını vergi ve ticaret sicili süreçlerinde ilgili kurumdan teyit etmek olacaktır.

Sonuç: Koddan Daha Önemli Olan Faaliyetin Kendisi

Toparlarsam, diyetisyenlik ve beslenme danışmanlığı faaliyetleri için 2026 güncel NACE Rev.2.1 uygulamasında öne çıkan kod 86.99.99'dur. Eski NACE Rev.2 kaynaklarında ise benzer faaliyetler için 86.90.90 kodunu görmek mümkündür. Bu nedenle internette iki farklı kodla karşılaşılması tek başına bir çelişki değildir; NACE sınıflamasındaki güncellemenin sonucu olabilir.

Bence burada asıl ders şu: Bir işletmenin resmi kodunu belirlerken yalnızca arama motorunda çıkan kısa cevaplara güvenmemek gerekiyor.

Diyetisyenlik, yalnızca “zayıflama listesi hazırlama” faaliyeti olmadığı gibi NACE kodu da mesleğin bütün yönlerini anlatan bir belge değildir. Bilimsel kanıtlar diyetisyen müdahalelerinin özellikle kilo yönetimi ve kardiyometabolik sonuçlarda yararlı olabileceğini gösteriyor; fakat sonuçların kişiye, müdahalenin niteliğine, sürekliliğine ve çevresel koşullara bağlı olduğunu da unutmamak gerekiyor.

Bu nedenle bence iyi bir diyetisyenlik işletmesinin temelinde üç şey birlikte bulunmalı: doğru idari sınıflandırma, mesleki yetkinlik ve kanıta dayalı danışmanlık.

Ve forumda tartışmaya değer asıl sorular da belki bunlar:

Bir NACE kodunun güncel olması, işletmenin gerçekten güncel bilimsel standartlarla çalıştığını gösterir mi?

Danışanın hedeflerine ulaşamamasını ne zaman “uyum problemi”, ne zaman yanlış planlama, ne zaman çevresel bir sorun olarak değerlendirmeliyiz?

Diyetisyenlik hizmetinde ölçülmesi gereken başarı yalnızca kilo kaybı mıdır, yoksa yaşam kalitesi, metabolik sağlık, sürdürülebilir davranış değişikliği ve danışanın hizmetten memnuniyeti de aynı derecede önemli midir?

Bence bu sorulara verilecek cevaplar, yalnızca “diyetisyenlik NACE kodu kaç?” sorusunun cevabından çok daha fazla şey anlatıyor. Çünkü kod işletmenin faaliyetini sınıflandırır; mesleki değer ise o faaliyetin nasıl gerçekleştirildiğiyle ortaya çıkar.

Açılıştaki kişisel deneyimi somutlaştırKaynakları metin içinde açıkça ilişkilendir

Açılıştaki kişisel deneyimi somutlaştır

Kaynakları metin içinde açıkça ilişkilendir

Kurumsal doğrulama adımlarını listele
 
Üst